Trước khi bắt đầu quá trình đồng thiết kế (co-design) các giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS) dưới dạng cơ sở hạ tầng cây xanh – mặt nước (GBI) cho hai địa điểm triển khai tại Huế, dự án GreenCityLabHuế đã tiến hành một khảo sát tổng hợp hiện trạng (stocktaking survey) nhằm hiểu rõ hơn cách người dân hiện đang trải nghiệm các không gian này. Khảo sát giúp xác định những giá trị mà người sử dụng đánh giá cao nhất, những yếu tố đang hạn chế tiềm năng của các không gian, cũng như các cải thiện cần được ưu tiên. Đồng thời, khảo sát cũng cung cấp một bộ dữ liệu nền (baseline) để có thể so sánh sau khi các giải pháp được triển khai, qua đó đánh giá những thay đổi được cảm nhận về mức độ tiện nghi, khả năng sử dụng và chất lượng tổng thể của địa điểm.
Dự án được triển khai tại hai địa điểm gồm Không gian Xanh Văn hoá Định Môn và một khu vực được lựa chọn trong khuôn viên Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế (HUSC). Vì vậy, hai bảng câu hỏi riêng biệt đã được xây dựng, phù hợp với đặc điểm của từng địa điểm. Các khảo sát được triển khai trên nền tảng LimeSurvey, và dữ liệu được phân tích bằng gói Python “limesurvpy” do dự án phát triển, hiện đã được chia sẻ cho cộng đồng Python.
Công tác khảo sát thực địa được điều phối và hỗ trợ bởi các đối tác địa phương, đồng thời được điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế và các sự kiện xảy ra trong quá trình triển khai. Tại HUSC, việc thu thập dữ liệu chủ yếu được thực hiện thông qua khảo sát trực tiếp tại hiện trường, với sự hỗ trợ của Đoàn Thanh niên, trong khoảng thời gian từ 25/11 đến 8/12/2025. Các khảo sát được tiến hành vào nhiều ngày khác nhau trong tuần nhằm phản ánh chính xác hơn nhịp sinh hoạt và sử dụng không gian thường ngày trong khuôn viên trường. Tại Định Môn, việc tham gia khảo sát trực tuyến gặp nhiều khó khăn, một phần do thời gian khảo sát trùng với các đợt lũ liên tiếp ảnh hưởng đến cộng đồng địa phương. Để thích ứng với điều kiện khó khăn này, đồng thời giảm bớt rào cản tham gia và đảm bảo tính bao trùm, các bảng câu hỏi đã được phát dưới dạng bản in thông qua các đại diện cộng đồng và được thu lại sau đó. Khảo sát hộ gia đình được thực hiện trong khoảng thời gian từ 23/11 đến 26/12/2025. Như một cử chỉ tri ân đối với sự tham gia của người dân trong giai đoạn phục hồi sau lũ đầy khó khăn, các hộ gia đình tham gia khảo sát đã nhận các gói hạt giống rau nhằm hỗ trợ khôi phục lại các khu vườn gia đình.
Kết quả khảo sát cũng phản ánh rõ tác động của các đợt lũ gần đây: ngập lụt và xói lở bờ sông được người dân Định Môn xác nhận là những thách thức quan trọng đối với khả năng chống chịu (resilience) của cộng đồng. Trong khi đó, tại HUSC, những vấn đề chính được người tham gia khảo sát nêu ra bao gồm tình trạng ngập nước, các vấn đề về thoát nước và sự thiếu hụt các tiện ích phục vụ người sử dụng không gian.
Tại cả hai địa điểm khảo sát, một thông điệp rõ ràng được thể hiện: người dân mong muốn các giải pháp dựa vào thiên nhiên (NbS) và cơ sở hạ tầng cây xanh – mặt nước (GBI) góp phần cải thiện sự tiện nghi và khả năng sử dụng không gian trong đời sống hằng ngày, đặc biệt thông qua việc tạo bóng mát, làm mát không gian và che chắn trước các điều kiện thời tiết.
Bên cạnh đó, người tham gia khảo sát cũng đưa ra nhiều ý tưởng và tầm nhìn cụ thể cho thiết kế NbS. Các ưu tiên được nêu bao gồm trồng cây xanh và cây cảnh, đồng thời đảm bảo vệ sinh môi trường, quản lý rác thải hiệu quả, bố trí chỗ ngồi và các tiện ích cơ bản, hệ thống chiếu sáng và bề mặt đi lại an toàn – những yếu tố được xem là những kỳ vọng quan trọng của người sử dụng không gian.
Đối với người trả lời khảo sát, các cơ chế bảo trì và duy trì không gian thực tế và khả thi tại cả hai địa điểm cũng là một vấn đề rất được quan tâm. Trong bối cảnh đó, việc nhiều người tham gia bày tỏ sẵn sàng tình nguyện tham gia các hoạt động bảo dưỡng và cải thiện không gian là một tín hiệu rất tích cực, thể hiện tiềm năng hình thành sự đồng quản lý và chăm sóc (stewardship) đối với các giải pháp NbS.
Những kết quả này hiện được đưa trực tiếp vào quá trình đồng- sáng tạo và thiết kế, nhằm bảo đảm rằng các can thiệp dự kiến sẽ đáp ứng đúng những nhu cầu và ưu tiên mà cư dân địa phương và người sử dụng khuôn viên trường xem là quan trọng nhất.
Để biết thêm các kết quả chi tiết từ khảo sát hiện trạng dựa trên bảng hỏi về điều kiện địa phương, vui lòng xem:
